ArtescommunityART AS A VEHICLE FOR EDUCATION AND SOCIAL INCLUSION

O PRACY TEATRALNEJ Z SENIORAMI

Posted by
|

asos_logo_kolor

W grudniu 2015 Bielskie Stowarzyszenie Artystyczne Teatr Grodzki zakończyło realizację projektu „Wędrowne ptaki – teatralne spotkania pokoleń” współfinansowanego ze środków otrzymanych od Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Rządowego Programu na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014-2020.

Wszystkich zainteresowanych metodami pracy twórczej z seniorami i w ramach grup integracyjnych zapraszamy do odwiedzenia strony internetowej projektu: http://www.teatrgrodzki.pl/projekty/wedrowne-ptaki-teatralne-spotkania-pokolen/

Jeden z rezultatów przedsięwzięcia to wydanie publikacji książkowej ilustrowanej filmem, która jest dostępna w wirtualnej bibliotece Teatru Grodzkiego: http://www.teatrgrodzki.pl/book/teatralne-spotkania-pokolen/

Publikacja zawiera szczegółowy opis procesu pracy teatralnej z grupą międzypokoleniową oraz prezentuje wymierne rezultaty tego procesu.
W książce znalazły się również opisy praktycznych ćwiczeń pomocnych w pracy warsztatowej. Poniżej prezentujemy wybrane metody przedstawione w książce, zachęcając do przetestowania ich skuteczności.

FOLIA W AKCJI

Cele
Zabawa z folią przygotowuje do pracy w zespole i wprowadza w specyfikę działań, w których głównym bohaterem jest przedmiot. Uczy celowego i przemyślanego działania, a równocześnie pozwala na spontaniczność i odprężenie. Jest to również znakomite ćwiczenie ruchowe.

Przebieg
Grupa ma do dyspozycji dużą płachtę cienkiej folii malarskiej, którą rozpościera na całą szerokość. Każdy z uczestników stojących w kole przytrzymuje brzeg folii, lekko ją napinając. Prowadzący kładzie na powierzchni materiału niewielką marmurową kulkę lub inny obły i gładki przedmiot o wyraźnym ciężarze. Ćwiczenie polega na podawaniu sobie kulki poprzez wprawianie w ruch folii, tak by przedmiot trafił do każdej osoby w kręgu. Następnie, na płaszczyznę folii zostaje wylana niewielka ilość wody, którą grupa animuje tak, by nie dopuścić do jej wylania na podłogę. Gdy uczestnicy oswoją się z nowym doświadczeniem, prowadzący zachęca ich, by spróbowali jeszcze innego kontaktu z animowaną materią. Ci, którzy podejmą wyzwanie, kolejno kładą się na plecach na podłodze, a grupa porusza folią w taki sposób, by uwięziona w niej woda opływała twarz leżącej osoby. Osoby starsze, którym trudno jest położyć się na podłodze mogą siedzieć na krześle, podczas gdy grupa próbuje umieścić zagłębienie folii z wodą w ich złożonych dłoniach.
W ostatniej fazie ćwiczenia zadaniem grupy jest spontaniczna animacja folii bez porozumiewania się słowami i poszukiwanie wspólnego rytmu działań.

Prezentowane w tej wersji ćwiczenie zawdzięczam inspiracji warsztatem prowadzonym przez niemiecką aktorkę-lalkarkę Alice Gottschalk podczas XXVI-ego Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Lalkarskiej w Bielsku-Białej (maj 2014 rok). Można jednak wprowadzić do tej zabawy różne modyfikacje, eksperymentując z rozmaitymi przedmiotami, które umieszczamy na animowanej folii. Ciekawe efekty daje się uzyskać, wykorzystując na przykład balon albo kilka papierowych kul. Różne mogą być wtedy zadania dla uczestników – podrzucanie balonu czy próba umieszczenia równocześnie czterech kul w czterech rogach płachty foliowej. Do wymyślania kolejnych wariantów zabawy warto zachęcić samych uczestników, pobudzi to ich inwencję i aktywność.

ZWYKŁE – NIEZWYKŁE GAZETY

Cele
Inaczej, niż w opisanym powyżej ćwiczeniu imitacyjnym, punktem wyjścia dla tej zabawy jest szukanie wciąż nowych sposobów ekspresji, odmiennych od tego, co proponują inni. Chodzi tu przede wszystkim o wyzwolenie kreatywności i odważnego wyrażania swoich pomysłów, a także o rozwijanie wyobraźni i spontaniczności.

Przebieg
Na potrzeby ćwiczenia musimy zgromadzić sporą ilość gazet, najlepiej czarno-białych z dużymi płachtami cienkich kartek (dobrze sprawdza się Gazeta Wyborcza). Uczestnicy siedzą w kręgu, otaczając przestrzeń pokrytą rozłożonymi gazetami. Podobnie jak w ćwiczeniu z imitowaniem gestu, także w tej zabawie prowadzący proponuje kilka rund działań animacyjnych, w których uczestnicy kolejno wykonują swoje akcje, wprawiając w ruch płachty papieru. Gazety ożywają na chwilę, stają się postaciami, tworami i znów zamierają w bezruchu. Każdą rundę zaczyna zawsze prowadzący, podpowiadając temat. Pierwsza runda – różne sposoby poruszania się: Moja gazeta fruwa. A co może robić wasza? Podskakiwać, pełzać, chodzić na palcach? Druga runda – zwierzęta: Moja gazeta jest kotem. A wasza? Może to pies, jaszczurka, mysz? Trzecia runda – emocje: Moja gazeta się złości. A wasza? Może się martwi, obraża, jest zazdrosna? Czwarta runda – komunikacja: Moja gazeta próbuje nawiązać kontakt z sąsiadem z lewej strony. Teraz jego kolej. Piąta runda – dźwięki. Wszyscy po kolei szukają rozmaitych odgłosów, które może wydawać papier, a grupa mówi, z czym jej się każdy dźwięk kojarzy.
Na zakończenie prowadzący może zaproponować, by wszyscy razem stworzyli z gazet piramidę lub inną konstrukcję czy obraz. Jest to przy okazji praktyczny sposób na uporządkowanie przestrzeni zajęć.

Zabawę z gazetami zaproponowała naszej grupie Christine Merz z Berlina – pedagog teatralny, która razem z Sandrą Passarello prowadziła warsztaty w Teatrze Grodzkim w lutym 2014 roku. W tym miejscu ćwiczenie prezentowane jest w nieco zmienionej formie.

Add a comment

You must be logged in to comment.