ArtescommunityART AS A VEHICLE FOR EDUCATION AND SOCIAL INCLUSION

Krzesła-Charaktery

Posted by
|

Krzesła-Charaktery

Materiał opracowany przez BSA Teatr Grodzki – fragment ścieżki edukacyjnej „Theatre of objects and stories” („Teatr przedmiotów i historii”) zamieszczonej w całości na platformie w języku angielskim:

http://artescommunity.eu/theatre-of-objects-and-stories/

Ścieżka – oprócz szczegółowego opisu działań warsztatowych – zawiera również filmową relację z przebiegu zajęć prowadzonych przez Marię Schejbal w organizacji Clarecare w Ennis (Irlandia). Zajęcia zostały zorganizowane w ramach promocji projektu „ARTES”.

 

CELE ĆWICZENIA

  • Zapoznanie uczestników z różnymi możliwościami twórczego wykorzystania w teatrze przedmiotów codziennego użytku;
  • Analiza informacji i znaczeń przekazywanych za pośrednictwem wizualnej narracji;
  • Trening kreatywności;
  • Wprowadzenie do sztuki opowiadania historii.

 

PRZEBIEG ĆWICZENIA

  1. Wspólna kreacja

Uczestnicy siedzą w półkolu. Prowadzący zajęcia stawia przed nimi „na scenie” krzesło i proponuje, by wszyscy wspólnie stworzyli z niego postać, wykorzystując wszelkie dostępne w sali przedmioty. Każdy może dodać do budowanej figury coś, co będzie ją charakteryzować – fragmenty garderoby, buty, książki, biżuterię. Warto przed zajęciami przygotować zbiór rozmaitych przedmiotów i materiałów, można też poprosić wcześniej uczestników, by przynieśli ze sobą dowolne rzeczy. Zazwyczaj grupa bardzo chętnie włącza się do działania i po kilku minutach powstaje postać o wyrazistym charakterze i osobowości. Wtedy instruktor wprowadza do akcji kolejne krzesło, tym razem kładąc je na podłodze do góry nogami. Ponownie cała grupa uczestniczy w tworzeniu nowej postaci. Ostatnie, trzecie krzesło zostaje ustawione z boku, tyłem do dwóch pozostałych, a uczestnicy jeszcze raz budują z niego figurę.

  1. W poszukiwaniu znaczeń

Drugi etap ćwiczenia to wspólna analiza powstałego obrazu. Najpierw uczestnicy omawiają całość kompozycji, skupiając się na relacjach pomiędzy postaciami i na ogólnym charakterze sceny. Następnie prowadzący kieruje uwagę grupy na poszczególne figury, pytając jakie elementy decydują o ich wyglądzie i indywidualności. Pomocne są zwłaszcza pytania typu: Co powoduje, że ta postać wygląda jak mężczyzna, kobieta, zwierzę? Które elementy figury mogą być usunięte bez szkody dla czytelności jej charakteru? A które są kluczowe dla jej „tożsamości”?

Taka szczegółowa analiza każdej postaci pozwala uczestnikom lepiej zrozumieć język obrazowej narracji.

  1. Wymyślanie historii

Tym razem uczestnicy pracują indywidualnie. Mają 10 minut na zapisanie krótkiej opowieści, inspirowanej trzema stworzonymi figurami. Prowadzący niczego nie podpowiada, nie narzuca, uczestnicy powinni mieć pełną swobodę wyboru formy swojej historii i wykorzystania wszystkich skojarzeń, wizji, pomysłów, jakie im się nasuwają w danej chwili. Daje to w efekcie wielką różnorodność narracji. Oto kilka fragmentów opowieści wymyślonych przez uczestników warsztatu w Ennis.

Pierwsza i druga postać są ze sobą związane. Postrzegam je jako homoseksualnego mężczyznę i nadopiekuńczą kobietę, której się wydaje, że jest bardzo atrakcyjna. Ale tak naprawdę ona za bardzo się stara, żeby wydać się innym interesującą i „inną”. Trzecia postać to także kobieta – dużo starsza, żyje na ulicy i nie przejmuje się żadnymi konwenansami. Wszyscy troje mieszkają w jakimś wielkim, anonimowym mieście, takim jak Nowy Jork…

To opowieść o trzech siostrach. Zbliżają się do kresu swojego życia. Ich imiona to: Eilis, Mabel i Baba Collins. Wychowały się gdzieś na wsi w Irlandii…

Scena przedstawia matkę i dwójkę jej dzieci. Matka jest zapracowana. Młodsze dziecko domaga się jej uwagi – wyciąga ręce w oczekiwaniu, że ktoś je podniesie z podłogi, gdzie się bawiło. Starsze dziecko ma zapewne jedenaście, dwanaście lat…

  1. Historie na scenie

Prowadzący ustawia obok trzech figur jeszcze jedno krzesło i zaprasza uczestników, by kolejno usiedli „na scenie” i odczytali głośno swoją historię. Czasem opowieści mają bardzo osobisty charakter i niektóre osoby mogą nie chcieć podzielić się nimi z grupą, zwłaszcza, że nie zostały uprzedzone (celowo) o przebiegu ćwiczenia. W takiej sytuacji nie należy nikogo nakłaniać do przeczytania historii.

  1. Podsumowanie ćwiczenia

Cała grupa gromadzi się w kręgu, do którego należą również trzy wykreowane postacie. Uczestnicy podsumowują proces wspólnej pracy, rozmawiając zarówno o osobistych przeżyciach, jak i o możliwościach wykorzystania poznanych technik we własnej praktyce zawodowej. Jest to bardzo ważna część ćwiczenia, która utrwala zdobytą wiedzę i umiejętności, pozwala też uczestnikom na wzajemne uczenie się od siebie i wymianę twórczych pomysłów

Na zakończenie cała grupa wspólnie „demontuje” figury, porządkując przestrzeń.

 

REZULTATY

Uczestnicy zajęć w Ennis spontanicznie stworzyli trzy różne postacie o wyrazistych wizerunkach, przeanalizowali ich sceniczne charaktery, a następnie wymyślili własne historie z wykreowanymi bohaterami w rolach głównych. Mieli również możliwość oswojenia się z sytuacją publicznego występu, gdy odczytywali swoje opowieści na głos.

W dyskusji podsumowującej proces pracy grupowej podkreślano atrakcyjność ćwiczenia – jego zabawowy charakter stymulujący kreatywność i spontaniczność oraz bezpośrednie i szybkie uzyskiwanie namacalnego efektu. Zwracano też uwagę na poznawcze walory doświadczenia – zdobytą umiejętność operowania znakiem plastycznym i zrozumienie reguł sztuki opowiadania obrazem.

Comments

  1. Avatar of Maria-Schejbal

    Maria-Schejbal

    2 March 2015

    “Krzesła-Charaktery” po raz kolejny okazały się propozycją atrakcyjną dla uczestników i angażującą ich do wspólnego działania. W czasie warsztatu zorganizowanego w Domu Kultury imienia Wiktorii Kubisz w Bielsku-Białej (26 lutego 2015) miał miejsce ciekawy proces grupowy. Wspólnie odkrywaliśmy drogi budowania znaczeń w teatrze i mechanizmy decydujące o czytelności jakiegokolwiek przekazu artystycznego. Mam nadzieję, że to doświadczenie warsztatowe znajdzie kontynuację w projektach edukacyjnych i twórczych realizowanych przez osoby biorące udział w sesji. Zapraszam do dzielenia się refleksjami i pomysłami!
    Maria Schejbal

  2. Avatar of Monika

    Monika

    26 October 2015

    Realizując projekt “Śląsk bez zaburzeń odżywiania”, którego odbiorcami były dzieci i młodzież, podczas warsztatów wykorzystałam metodę “Krzesła-Charaktery”. Propozycja została przyjęta z dużym entuzjazmem, młodzież chętnie brała udział w ćwiczeniach.
    Uczestnicy siedzieli w półkolu. Krzesła zostały użyte w przedstawieniu osób chorujących na anoreksje, bulimię i kompulsywne jedzenie. Podczas warsztatów młodzież mogła wejść w stan fizyczny, psychiczny i emocjonalny tych osób.

Add a comment

You must be logged in to comment.