ArtescommunityART AS A VEHICLE FOR EDUCATION AND SOCIAL INCLUSION

Gry grupowe inspirowane psychodramą

Posted by
|

Materiał opracowany przez BSA Teatr Grodzki, zamieszczony na platformie w języku angielskim:

http://artescommunity.eu/social-skills-training-psychodramatic-group-games/

Wykorzystanie technik psychodramatycznych w edukacji i kształceniu zawodowym było przedmiotem projektu „SUVOT – Spicing up Vocational Training” (Szkolenia zawodowe ze smakiem), dofinansowanego przez: Komisję Europejską w ramach programu Uczenie się przez cale życie, Leonardo Da Vinci: http://www.teatrgrodzki.pl/projekty/suvot/

Teatr Grodzki uczestniczył w tym projekcie jako partner i był odpowiedzialny za stworzenie programu szkoleń poświęconych rozwijaniu umiejętności społecznych przez osoby niepełnosprawne psychicznie. Założenia programu zostały szczegółowo przedstawione w publikacji książkowej: http://www.teatrgrodzki.pl/book/droga-rozwijanie-umiejetnosci-spolecznych-poprzez-teatr-i-drame/

W tym miejscu prezentujemy dwa przykłady ćwiczeń inspirowanych psychodramą, które można wykorzystać w pracy z różnymi grupami.

Psychodramatyczne gry grupowe stanowią atrakcyjną propozycję pracy nad wieloma zadaniami w terapii i edukacji. Dzięki swojej teatralnej i zabawowej formie ułatwiają wyrażanie uczuć i potrzeb, pomagają przezwyciężyć nieśmiałość, lęk przed grupą, osobowościowe blokady. Są szczególnie przydatne w zdobywaniu umiejętności komunikacyjnych – uczą, jak porozumiewać się z innymi i jak zaprezentować własne zdanie, stanowisko – własny świat. Dzięki temu wzmacniają pewność siebie i wiarę we własne siły uczestników. Przedstawione poniżej pomysły na wspólne działanie grupy mogą być inspiracją do twórczego eksperymentowania z różnymi tematami i konwencjami.

Stałą zasadą gier grupowych jest aranżowanie wyimaginowanej przestrzeni oraz improwizowane odgrywanie ról w obrębie ustalonego (przez terapeutę/instruktora bądź przez całą grupę) kontekstu tematycznego.

Organizm

Zabawa uczy współdziałania z innymi, pomaga też odkryć własną wyjątkowość i indywidualne miejsce w grupie.

Zadaniem uczestników jest wspólne stworzenie żywego organizmu.

Prowadzący może sprecyzować, że chodzi o organizm ludzki lub pozostawić decyzję grupie – jej wybór może paść na roślinę czy zwierzę. Uczestnicy mają chwilę na zastanowienie się, jaką częścią organizmu (grupy) czują się w danym momencie. Tworzenie organizmu powinno się zacząć spontanicznie – jeden z ochotników ustawia się w pozie charakteryzującej wybraną funkcję. Następnie wyjaśnia innym, co w ten sposób reprezentuje, wyraża. Na przykład: Ja jestem prawym uchem. Słyszę wszystko, co się dzieje dookoła. Czasem słyszę zbyt dużo. Ktoś następny znajduje dla siebie miejsce w odpowiednim położeniu

względem ucha i przedstawia się: Ja jestem lewą ręką. Nic mi nie wychodzi, zawsze wszystko psuję, do niczego się nie nadaję. Kolejne osoby zajmują swoje pozycje, starając się respektować wyimaginowane proporcje i kształt tworzonego organizmu. Kiedy wszyscy znajdą już swoje miejsca, prowadzący prosi, by każdy jednym zdaniem lub jednym słowem określił, jak się czuje.

Drugi etap gry to stworzenie organizmu w ten sam sposób, ale tym razem

według innego kryterium. Uczestnicy wybierają te części organizmu, którymi chcieliby być.

Miasteczko

Zabawa służy przede wszystkim zdobyciu umiejętności pracy w grupie oraz treningowi komunikacji werbalnej i autoprezentacji. Może być również pomocna w sprecyzowaniu zainteresowań zawodowych i edukacyjnych przez uczestników. W tym ćwiczeniu ważna jest kreatywność i spontaniczność członków grupy. Łączy ono dwie formy pracy – indywidualną i zespołową. Każdy z uczestniczących w zabawie ma możliwość pokazania innym swoich zainteresowań, pasji czy faktycznych

umiejętności. Jest tu również miejsce na fantazję, na wyobrażenie sobie

siebie samego w nowej sytuacji, w wymyślonych, nawet nieprawdopodobnych okolicznościach. Ten aspekt ma dla wielu osób istotne znaczenie, gdyż poszerza granice ich realnej rzeczywistości (w psychodramie jest to tak zwana „rzeczywistość poszerzona” – „surplus reality”). Pozwala myśleć o sobie z większą otwartością na zmianę, zobaczyć siebie w nowej społecznej roli.

Prowadzący wyjaśnia zasady ćwiczenia. Chodzi w nim o wspólne

„zbudowanie” miasta, w którym każdy uczestnik określi własne miejsce. Można zacząć od wytyczenia kilku ważnych punktów w przestrzeni sali – na przykład zaznaczyć centralnie położony skwer czy plac z kilkoma ławkami (materace), gdzie mieszkańcy mogą się spotykać po pracy oraz wytyczyć główne ulice. Pierwsza część zabawy to działania indywidualne – uczestnicy szukają dla siebie odpowiedniego miejsca w granicach miasta i tworzą swoje obiekty – domy, biura, zakłady pracy. Wykorzystują wszelkie dostępne w sali sprzęty, rekwizyty, części garderoby. Porozumiewają się między sobą, wyjaśniają, co każdy robi, jakie miejsce tworzy.

Po kilkunastu minutach prowadzący zatrzymuje działania i prosi, by kolejno każdy z uczestników przedstawił innym w kilku słowach swoje miejsce. Na przykład: Ja zbudowałem cukiernię, która mieści się w jednopiętrowym budynku z tarasem. Otoczona jest ogrodem i leży tuż obok głównego placu. Pracuję tu jako pomocnik cukiernika. Albo: Mój budynek to szkoła zawodowa. Łatwo do niej trafić, bo jest na końcu głównej alei, obok parku miejskiego i ma jaskrawy, żółty kolor. Jestem nauczycielem matematyki.

Następny etap zabawy to wizyty wszystkich mieszkańców kolejno u każdego uczestnika. Cała grupa wędruje od jednego miejsca do drugiego, w każdym jest przyjmowana przez gospodarza, który oprowadza po swoim obiekcie, opowiada o swojej pracy.

Zabawę może zakończyć spotkanie wszystkich mieszkańców na głównym placu miasta. Może ono mieć charakter pikniku lub tanecznej zabawy – ważne jest, by stworzyć atmosferę relaksu, odprężenia.

Add a comment

You must be logged in to comment.